Toespraak Anja Henken, Agractie 26-10-2019

Even over stikstof.
Wist u dat:

  • de stikstofuitstoot van vliegtuigen boven de 900 meter nergens meegeteld wordt?
  • de stikstofuitstoot van vrachtschepen nergens meegeteld wordt?
  •  veel grote industriën geen milieuvergunning hebben, en niet eens bekend is hoeveel stikstof ze uitstoten?
  • de stikstof die auto’s, vliegtuigen en industrie uitstoten erg schadelijk is voor uw gezondheid, terwijl de natuurlijke stikstof die mensen en dieren uitstoten, voor uw gezondheid niet schadelijk is?
  • de stikstof uitstoot door de agrarische sector in Nederland de afgelopen 10 jaar met 65% is verminderd door schonere stallen?

Zo kan ik nog wel even doorgaan.

Over stikstof dus.

Graag wil ik u meenemen in het stikstofverhaal op een manier, die we samen kunnen begrijpen. De lucht die we inademen zit vol stikstof. Nou ja, vol, de lucht is voor 78% stikstof. Dat is dus best wel veel. Dat is altijd al zo, sinds er op aarde leven is. 78% stikstof, 20% zuurstof, en een beetje CO2 en andere gassen. Die stikstof is nodig, om alles wat groen is te laten groeien. Stikstof is dus een heel goed en nuttig deel van de lucht. Maar, wat is er nu dan eigenlijk aan de hand met die stikstof?

Dat is de combinatie van de nuttige stikstof en de aangewezen natuurgebieden in Nederland.

Zo’n 20 jaar geleden hebben we, samen met de Europese Unie, heel veel Nederlandse gebieden en gebiedjes aangewezen als natuur om bepaalde dieren en planten in stand te houden. Voor een aantal van die gebieden hebben we afgesproken om daar planten te laten groeien die niet van stikstof houden. Die planten groeien het beste op een soort steppe-achtig, woestijnachtig land.

Hebben we dat soort land dan in Nederland?

Nou, ongeveer 200 jaar geleden hebben we veel gebieden afgeplagd, de bovenste laag aarde eraf gehaald, en bijvoorbeeld veen gewonnen, of hout geoogst. Daardoor zijn dat soort gebieden, door menselijk ingrijpen, arm aan voedingsstoffen. Verschraalde grond heet dat.
Eerst groeiden er in deze verschraalde gebieden planten die goed groeiden op een voedselarme grond. Door de natuurlijke kringloop, het vergaan van plantenresten en de voeding uit regen, krijgt de grond in dit soort gebieden langzaam weer meer voedingstoffen, waaronder stikstof. Hierdoor ontwikkelen de planten die in dit gebied groeien zich verder door.
Tijdens dit proces veranderen ook de natuurlijke beestjes die in dit gebied leven. Kortom, een natuurlijke kringloop oftewel; the circle of life. Dát is het probleem in een notendop.
Is het verstandig in zo’n dichtbevolkt land, met zoveel mensen, industrie, vliegtuigen en dieren, zoveel van dit soort gebieden in stand te willen houden?

Dat is de vraag.

Door gesprekken met wetenschappers en ecologen is het voor Agractie meer dan duidelijk dat de gestelde natuurdoelen niet haalbaar zijn in Nederland. Nu niet, maar ook niet over 10 jaar. Omdat het tegenhouden van het natuurlijke proces van de verrijking van de grond en de veranderende samenstelling van planten en beestjes, onnatuurlijk is. Wij, vanuit de agrarische sector, weten zeker dat er andere oplossingen mogelijk zijn, waarbij er ook aandacht is voor natuur en biodiversiteit.

Wat moet er nu gebeuren?
We moeten terug naar Brussel.

We moeten eerlijk vertellen dat het aantal Natura 2000 gebieden dat we hebben afgesproken en de bijbehoren doelen echt niet passen bij Nederland in 2019. Dat het niet samen gaat met 17 miljoen mensen, alle industrie, luchtvaart en bijbehorende economie En bovenal; met onze mooie toonaangevende agrarische sector. Dat we zeker maatregelen nemen op allerlei gebied, maar dat we daarvoor tijd nodig hebben. En dat de strenge doelen die we afgesproken hebben niet haalbaar zijn. Nu niet, en binnen 10 jaar niet. Het hele land ligt er nu door plat, mensen raken hun baan kwijt, bedrijven gaan failliet, het is een strop voor de Nederlandse economie.

Het worden misschien moeilijke gesprekken, maar het gaat wel over ónze agrarische sector, óns land, en ónze toekomst! Regering, neem die verantwoordelijkheid, in overleg met onze agrarische sector en doe het nú!

Zodat er een eerlijk, afgewogen, breedgedragen beleid ontstaat, met respect voor mens, dier en natuur!
Echte duurzaamheid!

Terug naar overzicht